Σάββατο, 19 Νοεμβρίου 2011

«ΣΤΗΛΗ» ἢ «ΣΤΥΛΟΙ»



Καί οἱ δύο λέξεις ἔχουν νὰ κάνουν μὲ λίθινα κατασκευάσματα, τὰ ὁποῖα, ὅμως, εἶναι διαφορετικὰ καί ὡς πρὸς τὴν χρήση τους, ἀλλὰ καί στὸ σχῆμα τους.


Ἡ στήλη δηλώνει τὴν ὄρθια πλάκα ποὺ στήνεται ἀναθηματικὰ πάνω σὲ τάφους καὶ μνημεῖα, διακοσμικτικά, μὲ ἐπιγραφὲς ἢ καὶ παρασταστάσεις. [πληθ. στῆλες]




Ὁ στῦλος εἶναι ὁ κίονας, ἡ κολόνα, τὸ μέλος, δηλαδή, ἑνὸς κτηρίου. [πληθ. στῦλοι]


Συχνὸ λάθος γίνεται ὡς πρὸς τὸν γνωστὸ ἀρχαιολογικὸ χῶρο τοῦ κέντρου τῶν Ἀθηνῶν ὅπου βρισκόταν ὁ ἀρχαῖος ναὸς τοῦ Διός. «Οἱ στύλοι τοῦ Ὀλυμπίου Διός» ποὺ συχνὰ σφάλλεται ὡς «Οἱ στῆλες τοῦ Ὀλυμπίου Διός.»



3 σχόλια:

  1. Πάντως κι ο Ροΐδης, που αν μη τι άλλο γνώριζε Ελληνικά, γράφει «οι στήλες του Ολυμπίου Διός». Έτσι τουλάχιστον θυμάμαι.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Το πρόβλημα είναι ότι ένας στύλος που πια δεν στηρίζει τίποτα, αλλά στέκεται όρθιος στον αέρα, δε διαφέρει από στήλη. Η γυναίκα του Λωτ έγινε «στήλη ἁλός» και το σώμα μας στηρίζεται στη σπονδυλική στήλη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Ἡ καθημερινὴ χρήση ἑνὸς λανθασμένου ὅρου "στῆλες Ὁλυμπίου Διός" μπορεῖ νὰ μπερδεύσει τὸν ὁποιονδήποτε... Ὅλοι μας μπερδευόμαστε κάποιες φορές. Ὁ στύλος δὲν ὀνομάζεται ἔτσι ἐπειδὴ ὑποστηρίζει κάτι. Στύλος εἶναι ἡ ὀνομασία του. Λαιμός θώρακας θὰ εἶναι ἀκόμα κι ἄν ἀφαιρέσουμε ὅλα τὰ μέλη τοῦ σώματος. Ἐπίσης λέμε "Ὁ στύλος τῆς ΔΕΗ", ποὺ δὲν εἶναι κτηριακός. Ἀπὸ ἐκεῖ προέρχεται καὶ τὸ "στυλό" μὴν ξεχνᾶμε. (στυλογράφος)

    Ἡ στήλη ἐμηνεύεται ὡς πλάκα, ἀνάθημα, ἄρα καὶ διαφορετικοῦ σχήματος. "Στήλη ἁλατος" ποὺ λέμε ἀπὸ τὴν γυναῖκα τοῦ Λωτ, εἶναι ἐπειδὴ πλέον ἦταν ἄψυχη, νεκρὴ, σὰν ταφικὸ ἀνάθημα, (ποὺ συνηθιζόταν νὰ ἀπεικονίζουν μὲ μικρὰ ἀγάλματα τοὺς νεκρούς).

    ΑπάντησηΔιαγραφή